Nếu đến Quảng Châu, hãy ghé thăm Đại Phật Tự, một trong những ngôi chùa đẹp linh thiêng với những dấu ấn lịch sử ngàn năm

Ngay cạnh Phố đi bộ Bắc Kinh (Beijing Lu), con phố nhộn nhịp nhất Quảng Châu, tôi tình cờ bắt gặp ngôi chùa cổ – Đại Phật Tự ( Chùa Đại Tự –  Chùa Phật Lớn) nằm thanh tịnh giữa dòng đời nhộn nhịp. Giữa sự hối hả và nhộn nhịp bên ngoài, thời gian dường như trôi chậm rãi bên trong khuôn viên chùa. Bước qua cổng, mọi sự bồn chồn dần tan biến. Những bức tường đỏ và ngói đen, những họa tiết gỗ chạm khắc tinh xảo và mái hiên bay phấp phới, những làn khói nhẹ nhàng bốc lên từ các điện thờ.

Màn đêm buông xuống, len lỏi vào những con phố và ngõ hẻm nhộn nhịp, mái hiên của những ngôi chùa cổ kính lung linh ánh đèn, từng lớp mái hiên bay phấp phới trong làn gió chiều, tiếng ồn ào của thế gian khép kín sau những cánh cổng màu đỏ son.

Ánh sáng giữa những mái hiên xoa dịu những xáo trộn của thế tục, tiếng tụng kinh trước bậc thềm vang vọng khắp thế giới loài người, tìm kiếm mái ấm đích thực giữa sự thịnh vượng. Một khoảnh khắc thanh tịnh, và người ta có thể vượt qua những thăng trầm của cuộc đời.

Chùa Đại Phật Tự (Chùa Đại Phật – Chùa Phật Lớn) ban đầu là chùa Tân Tạng, được xây dựng vào năm đầu tiên niên hiệu Càn Long của nhà Hán (917 sau Công nguyên), theo lệnh của Hoàng đế Lưu Yên, vua nhà Hán. Tên Chùa sau này được đặt theo việc “được đặt 3 tượng phật lớn tại Chính Điện” vùa hàm ý là một ngôi chùa lớn trong giới phật đạo.

Lưu Yên là một tín đồ sùng đạo của phong thủy và chiêm tinh học, và để phù hợp với 28 chòm sao trên bầu trời, ông đã xây dựng bảy ngôi chùa ở mỗi hướng trong bốn hướng của Quảng Châu, được gọi chung là “28 ngôi chùa của nhà Hán”.

Chùa Tân Tạng tọa lạc tại vị trí chiến lược ở phía Tây nam thành phố, là một ngôi chùa Phật giáo “độc quyền của hoàng gia”, nắm giữ một vị trí danh giá.

Sau thời nhà Tống, theo thời gian, ngôi chùa cổ dần xuống cấp, các điện thờ sụp đổ, và dần trở thành một am nhỏ với những lư hương rải rác giữa dân chúng. Vào thời nhà Nguyên, chùa được xây dựng lại trên nền của chùa Tân Tạng cũ và đổi tên thành Ni xá Phụ Thiên, có nghĩa là “tu dưỡng phúc lành và cứu độ tất cả chúng sinh”, tiếp tục truyền thống Phật giáo. Lúc đó, bố cục của chùa đơn giản, tập trung vào sự tu tập tĩnh lặng của các nhà sư, không còn vẻ uy nghi của một ngôi chùa hoàng gia, mà trở thành một tu viện dân gian.

Vào giữa thời nhà Minh, Ni xá Phụ Thiên trải qua một cuộc mở rộng quy mô lớn, lãnh thổ trải dài từ đường Bắc Kinh ở phía đông đến đường Long Tạng ở phía tây, từ đường Huệ Phụ Đông ở phía nam đến đường Tây Hồ ở phía bắc, tạo nên một công trình kiến ​​trúc tráng lệ và uy nghiêm.

Sau này được đổi tên thành chùa Long Tạng, tượng trưng cho ý nghĩa sâu sắc của giáo lý Phật giáo, chùa tự hào có nhiều điện thờ và một cộng đồng tăng lữ lớn, chính thức trở thành một trong năm ngôi chùa Phật giáo lớn ở Quảng Châu, cùng với các chùa Quảng Tiêu, Lưu Long, Hoa Lâm và Hải Trang.

Vào cuối triều đại nhà Minh, do biến động chính trị, khu vực chùa được chuyển đổi thành văn phòng của Quan Chưởng ấn Hoàng gia, các tượng Phật bị hư hại và các nhà sư tản lạc.

Tái sinh vào triều đại nhà Thanh. Năm 1649, năm thứ sáu triều đại của Hoàng đế Thuận Trị, quân Thanh chiếm đóng Quảng Châu, phá hủy văn phòng chính phủ và biến chùa Long Tạng thành đống đổ nát. Năm 1663, năm thứ hai triều đại của Hoàng đế Khang Hy, Thái tử Bình Nam, Thương Khắc Hi, đã quyên góp tiền trợ cấp hoàng gia để khởi động lại dự án tái thiết nhằm xoa dịu dân chúng, cầu nguyện cho linh hồn những người đã chết trong chiến tranh và cầu nguyện cho sự thịnh vượng của đất nước.

 

Ngôi chùa được xây dựng theo mô hình các ngôi chùa chính thức ở kinh đô, kết hợp các kỹ thuật kiến ​​trúc của Lingnan, và được hoàn thành trong một năm.

Tòa nhà chính, điện Đại Vi, hướng về phía nam, rộng bảy gian và sâu năm gian, mang vẻ uy nghiêm và trang trọng. Bên trong điện có ba bức tượng Phật bằng đồng được đúc tinh xảo, mỗi bức cao sáu mét và nặng mười tấn, với vẻ ngoài trang trọng và tráng lệ.

Nhờ những bức tượng Phật uy nghi và điện thờ tráng lệ, nơi đây được những người đương thời ca ngợi là viên ngọc quý của Lingnan, và từ đó ngôi chùa chính thức được đặt tên là Đại Phật Tự (Đại Phật).

Trong thời kỳ hỗn loạn cuối triều đại nhà Thanh và thời kỳ Cộng hòa, các cuộc chiến tranh liên miên đã phá hủy nhiều chùa chiền và công trình kiến ​​trúc, chỉ còn lại điện Đại Vi. Các sân xung quanh bị lấp đầy bởi nhà ở, và nhiều tượng và hiện vật đã bị mất.

Trong thời kỳ Cộng hòa, Tôn Trung Sơn đích thân khắc tấm bia “Giải mã Tam Bí” để bảo vệ di sản văn hóa của chùa. Sau năm 1949, khuôn viên chùa được sử dụng cho mục đích khác, và điện Đại Vi bị đóng cửa và bỏ hoang, việc đốt hương cũng chấm dứt, chỉ còn lại công trình kiến ​​trúc cổ kính nguyên vẹn.

Hồi sinh thời đương đại: Năm 1986, Chính quyền thành phố Quảng Châu đã phê duyệt việc mở cửa lại chùa Đại Phật, hồi sinh ngôi chùa Phật giáo nghìn năm tuổi này. Một dự án tái thiết toàn diện bắt đầu vào năm 1996, kéo dài 27 năm. Việc phục hồi hoàn chỉnh đã hoàn thành vào tháng 12 năm 2023, khôi phục hoàn toàn bố cục tu viện truyền thống, và tiếng tụng kinh một lần nữa vang vọng khắp Quảng Châu.

Đặc điểm kiến ​​trúc: Chính điện hướng về phía nam và là chính điện lớn nhất theo phong cách Lingnan, rộng 1200 mét vuông. Các xà và cột, do vua An Nam (Việt Nam) hiến tặng, vẫn còn nguyên vẹn đến ngày nay. Vào thời kỳ đỉnh cao, chùa có diện tích hơn 30.000 mét vuông và là một trong năm ngôi chùa Phật giáo lớn nhất Quảng Đông. Đạt Phật Tự là sự kết hợp giữa phong cách chùa quan Bắc Kinh và phong cách Lingnan, vô cùng ấn tượng với kiến truc thiết kế.