Hoa đu đủ, vị thuốc dân gian “thuốc đắng dã tật”

Quả có vị ngọt nhưng trái ngược lại thì Hoa đủ đủ và lá cây đu đủ lại rất đắng, tại những vùng miền núi bà con nơi đây có những người rất thích ăn Hoa cây đu đủ và lá non của chúng, món ăn thường được xào chung với mẻ nhằm gia tăng vị và làm giảm vị đắng của nó. Nó được coi là một món ăn dân dã, được ví như một bài thuốc có thể hỗ trợ làm thuyên giảm một số bệnh cơ bản, có lợi cho sức khỏe.

Cây đu đủ, tên khoa học là Carica papaya, đây là giống cây thuộc họ Carica, chi đu đủ, cây gỗ nhỏ thường xanh mềm. Đu đr có thể ra hoa quanh năm, hoa đơn tính, đơn tính khác gốc, tràng hoa màu vàng sữa. Chiều cao cây khoảng từ 2-4 mét, thân thẳng đứng và rỗng với các vết sẹo lá xoắn ốc Lá cây nứt chân vịt sâu, đường kính lên tới 60 cm và cuống rỗng. Quả mọng hình bầu dục, khi chín có màu vàng cam, đỏ, thịt quả dày và hạt màu đen. Cây đu đủ thường sinh trưởng ở nơi có nhiệt độ và độ ẩm cao, không chịu lạnh, tránh úng, thích hợp với đất thịt pha cát tơi xốp và màu mỡ.

Nhiều người đặc biệt là những người thích vị đắng rất thích ăn là non cây đủ đủ, món ăn đơn giản nhất đó là hái nó non về rửa sạch sau đó tráng qua một vài lần nước làm giảm bớt vị đắng của lá, sau đó có thể đem xào lên với mẻ. Mẻ có vị chua thanh vừa tăng được vị vừa át bớt cảm giác đắng khi ăn loại lá này.

Các chất dinh dưỡng thực vật trong lá đu đủ có đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ có thể tăng cường khả năng miễn dịch. Lá đu đủ cũng chứa hai thành phần hoạt tính sinh học là papain và chymopapain, hỗ trợ tiêu hóa protein. Chúng được sử dụng rộng rãi để điều trị chứng khó tiêu, đầy hơi và các rối loạn tiêu hóa, đồng thời cũng có hiệu quả trong việc ngăn ngừa ung thư đại tràng.

Hơn nữa, nước ép lá đu đủ có thể làm tăng số lượng tiểu cầu, khiến nó trở thành một phương thuốc tuyệt vời cho bệnh sốt xuất huyết. Nước ép lá đu đủ có tác dụng làm sạch mạnh mẽ và phù hợp để điều trị nhiều bệnh mãn tính, đặc biệt là các bệnh về gan như vàng da, xơ gan và ung thư gan.

Nước ép lá đu đủ có đặc tính chống viêm, giảm viêm và có khả năng làm giảm các tác dụng phụ của hóa trị liệu. Uống nước ép lá đu đủ có thể làm giảm các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt và điều hòa kinh nguyệt, vì nó rất hiệu quả trong việc cân bằng nội tiết tố. Nước ép lá đu đủ cũng cải thiện độ nhạy insulin, giúp điều hòa lượng đường trong máu.

Cách làm nước ép lá đu đủ cũng khá đơn giản. Lấy một ít lá đu đủ tươi, rửa sạch, sau đó ép lấy nước bằng máy ép trái cây. Lọc (hoặc bỏ lọc) nước ép trước khi uống. Nước ép lá đu đủ khá đắng, nên có thể pha với các loại nước ép khác hoặc mật ong để có vị dễ chịu hơn. Ngoài ra, bạn có thể pha trà bằng khoảng 10 lá đu đủ cỡ vừa đến lớn. Cho 2 lít nước vào và đun cho đến khi nước sôi và cạn còn khoảng một nửa.

Trong đông y, hoa đu đủ (đặc biệt là hoa đu đủ đực) được coi như là một vị thuốc, hoa đu đủ rất giàu chất chống oxy hóa, vitamin C và papain, giúp làm dịu cổ họng, giảm viêm và làm sạch đờm. Đây là một cách nhẹ nhàng, tự nhiên để tăng cường khả năng miễn dịch của bạn đồng thời làm giảm các triệu chứng ho. Nếu bạn đang tìm kiếm một cách đơn giản và tự nhiên để giảm ho, hãy thử trà hoa đu đủ vào lần tới khi bạn bị ho.

Theo Đông y, hoa đu đủ đực có vị đắng, tính bình, không độc. Loại hoa này chứa nhiều vitamin A, C, E, flavonoid và các chất chống oxy hóa, giúp hỗ trợ điều trị và phòng ngừa nhiều bệnh lý, nó có thẻ giúp giảm ho, viêm họng, viêm phế quản  và long đờm hiệu quả.

Có thể liệt kê một số công dụng chính của hoa đu đủ như sau…

Hoa/ lá đu đủ tươi

• Giảm ho, viêm họng, viêm phế quản*: Hoa đu đủ có tác dụng làm dịu cổ họng, giảm ho và long đờm hiệu quả
• Hỗ trợ điều trị bệnh hen suyễn và cảm lạnh*: Nhờ đặc tính kháng viêm và làm sạch đường hô hấp
• Giảm cholesterol, hỗ trợ tim mạch*: Các chất chống oxy hóa trong hoa giúp giảm mỡ máu và bảo vệ thành mạch
• Ngăn ngừa ung thư, u xơ*: Một số nghiên cứu dân gian cho rằng hoa đu đủ có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư nhờ vào các hoạt chất sinh học
• Tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa*: Giúp cơ thể khỏe mạnh và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn

Hoa đu đủ có thể được chế biến theo nhiều cách khác nhau, tùy vào mục đích sử dụng…

• Nấu nước uống: Rửa sạch hoa, đun với nước sôi khoảng 15–20 phút, có thể thêm mật ong hoặc đường phèn để dễ uống. Loại nước này giúp giảm ho và thanh lọc cơ thể.
• Xào với mẻ/ tỏi: Là món ăn phổ biến, hoa đu đủ được xào với tỏi (một số người thích xào với mẻ hoặc thêm cả tỏi), nêm nếm vừa ăn.

Hoa đu đủ khô

• Phơi hoặc sấy khô: Hoa đu đủ sau khi rửa sạch được phơi dưới nắng hoặc sấy nhẹ để bảo quản lâu dài.
• Hãm trà: Hoa khô có thể dùng để pha trà, uống hằng ngày giúp tăng cường sức khỏe và phòng bệnh.

Lưu ý:

• Không nên dùng quá nhiều hoa đu đủ trong một lần vì vị đắng có thể gây khó chịu cho dạ dày.
•  Phụ nữ mang thai, người có bệnh lý nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Nên chọn hoa đu đủ đực thay vì hoa cái, vì hoa đực chứa nhiều hoạt chất có lợi hơn.

Thông tin về hoa đủ đủ chỉ mang tính chất tham khảo, tuy nhiên tính thực tiễn của nó trong đời sống đã được ghi nhận bao đời nay từ dân gian cho đến các vị lang trong đông y công nhận.