Tại sao phải có sỏi thì mới có đá quý trong quy trình khai thác ?

Trong ngành khai thác đá quý, đặc biệt là khai thác sa khoáng, có một nguyên tắc gần như “bất thành văn” mà bất kỳ người thợ lành nghề nào cũng hiểu: Nơi nào có sỏi – nơi đó mới có hy vọng tìm thấy đá quý.

Điều này không phải mê tín hay kinh nghiệm truyền miệng, mà là kết quả trực tiếp của các quy luật địa chất, thủy văn và vật lý tự nhiên. Sỏi – đặc biệt là sỏi thạch anh, sỏi sông – không chỉ đơn thuần là đá vụn, mà chính là dấu hiệu sinh khoáng quan trọng nhất dẫn đường cho đá quý như ruby, sapphire, spinel, zircon…

Vậy tại sao phải có sỏi thì mới có đá quý?
Và vì sao trong thực tế khai thác, không có sỏi đồng nghĩa với khả năng “trắng tay” gần như tuyệt đối?

Đá Quý Không “Nằm Trên Núi” – Mà Di Chuyển Theo Dòng Nước

Phần lớn các loại đá quý tự nhiên không được tìm thấy ngay tại nơi chúng hình thành ban đầu, mà trải qua một quá trình dài:

• Hình thành sâu trong lòng đất

• Bị phong hóa, phá vỡ từ đá mẹ

• Được dòng nước cuốn đi

• Lắng đọng tại các khu vực thích hợp

Quá trình này tạo nên mỏ sa khoáng đá quý – loại mỏ phổ biến nhất tại Việt Nam và nhiều quốc gia Đông Nam Á.

 Và trong toàn bộ chu trình đó, sỏi chính là “bến đỗ” tự nhiên của đá quý.

Sỏi Là Gì Trong Khai Thác Đá Quý?

Khái niệm địa chất

Sỏi trong mỏ sa khoáng thường là: Sỏi thạch anh , sỏi silic , sỏi cuội sông đã được mài tròn

Đặc điểm: Cứng ,nặng , ít bị bào mòn tiếp , ổn định trong môi trường dòng chảy

Vai trò cốt lõi

Trong khai thác đá quý, sỏi được gọi là:

• Lớp sinh khoáng

• Tầng dẫn khoáng

• Dấu hiệu chỉ mỏ

 Không phải sỏi “sinh ra” đá quý, mà sỏi là nơi đá quý buộc phải dừng lại.

Vì Sao Đá Quý Luôn Đi Cùng Lớp Sỏi?

1. Quy Luật Lắng Đọng Theo Tỷ Trọng

Đá quý như: Ruby , Sapphire Spinel có đặc điểm chung độ cứng cao tỷ trọng lớn hơn cát, bùn

Khi dòng nước vận chuyển vật liệu cát, bùn nhẹ → trôi xa , đá quý nặng → chìm xuống đáy

Nhưng:

• Nếu đáy là bùn mềm → đá quý tiếp tục bị vùi lấp, phân tán

• Nếu đáy là lớp sỏi → đá quý bị giữ lại

 Sỏi hoạt động như bẫy tự nhiên, giữ đá quý tại chỗ.

2. Sỏi Tạo Vùng Dòng Chảy Yếu – Điều Kiện Lý Tưởng Cho Đá Quý Dừng Lại

Ở các đoạn gấp khúc sông , chân thác , lòng suối cổ hố trũng có sỏi dòng nước giảm tốc độ , giảm lực cuốn vật liệu nặng như đá quý rơi xuống trước tiên và kẹt lại giữa các viên sỏi

 Đây là lý do thợ mỏ luôn đào đến lớp sỏi, không dừng ở cát.

3. Sỏi Là “Bộ Lọc Tự Nhiên” Của Đá Quý

Trong tự nhiên sỏi có kích thước tương đương nhau tạo thành các khe hở ổn định

Đá quý có kích thước nhỏ tròn cạnh sau vận chuyển

→ Rất dễ:

• Chui vào khe sỏi

• Bị “khóa” lại

• Không bị dòng nước cuốn đi nữa

 Không có sỏi → đá quý không có nơi để trú ngụ.

Vì Sao Không Có Sỏi Thì Khả Năng Tìm Thấy Đá Quý Rất Thấp?

Thực tế khai thác cho thấy:

• Đào trong cát mịn → tỷ lệ đá quý gần như bằng 0

• Đào đến lớp sỏi → xác suất tăng đột biến

Lý do cát liên tục dịch chuyển không giữ được vật liệu nặng lâu dài đá quý bị phân tán hoặc chôn sâu không kiểm soát , sỏi là điều kiện cần, không phải yếu tố phụ.

Sỏi Trong Mỏ Sa Khoáng Được Gọi Là Gì?

Trong thuật ngữ khai thác:

• Tầng sỏi sinh khoáng

• Lớp sỏi mang đá

• Pay layer (lớp trả thưởng)

Đây là lớp được thợ mỏ tập trung đãi chứa phần lớn đá quý có giá trị quyết định mỏ “có ăn” hay không .

Sỏi Và Đá Quý: Mối Quan Hệ “Đồng Hành Bắt Buộc”

Có thể hiểu đơn giản:

• Đá quý = vật nặng, cứng, hiếm

• Sỏi = nền ổn định, giữ vật nặng

Không có sỏi đá quý không tích tụ không hình thành mỏ , không có dấu hiệu để khai thác

 Vì vậy, người trong nghề thường nói: “Thấy sỏi là thấy hy vọng.”

Góc Nhìn Phong Thủy & Tâm Linh

Trong phong thủy:

• Sỏi tượng trưng cho nền móng

• Đá quý tượng trưng cho tinh hoa

Tinh hoa không bao giờ tồn tại giữa hỗn loạn, mà:

• Phải được nâng đỡ

• Phải có môi trường ổn định

 Đó là lý do đá quý sa khoáng luôn gắn với sỏi tự nhiên, không phải ngẫu nhiên.

Kết Luận: Sỏi Là Chìa Khóa Dẫn Đến Đá Quý

Tại sao phải có sỏi thì mới có đá quý trong quy trình khai thác?

Vì:

• Sỏi là dấu hiệu sinh khoáng

• Sỏi giữ đá quý lại

• Sỏi chỉ đúng vị trí cần đào

• Sỏi là “người bạn đồng hành” tự nhiên của đá quý

 Không có sỏi – không có mỏ đá quý thực sự.

Tìm hiểu thêm các loại đá quý tại Website: mrduong.vn

 Theo dõi tôi tại Fanpage: MrDuong.vn

Xem thêm : Kí sự đào đá đỏ Phần 6 – Đá quý thường có ở đâu và khai thác như thế nào