Khởi nghiệp giống như một bài kiểm tra không có đáp án chuẩn. Các trường kinh doanh dạy bạn mô hình kinh doanh, nhà đầu tư dạy bạn kỹ năng gây quỹ, và những doanh nhân giàu kinh nghiệm dạy bạn cách tránh những cạm bẫy, và câu nói quen thuộc vẫn là “Trường học nó cho chúng ta bài học rồi mới kiểm tra. Còn Trường Đời nó bắt mình kiểm tra trước rồi mới cho mình bài học”.

Nhưng bạn có biết? Khởi nghiệp giống như việc chúng ta học bơi. Những người trên bờ sẽ dạy bạn cách vung tay, thở và giữ thăng bằng, nhưng không ai nói với bạn rằng khoảnh khắc bạn nhảy xuống nước, điều bạn thực sự phải đối mặt không phải là dòng chảy, cảm giác chơi vơi giữa biển nước mà là sự hoảng loạn trong trí óc với con tim đập loạn nhịp.
Tôi đã chứng kiến quá nhiều doanh nhân học cách gây quỹ, kêu gọi vốn, cách tính toán lợi nhuận đầu tư (ROI), “vẽ vời” một bản Pitch deck chuẩn bị gửi nhà đầu tư hay thiết kế cấu trúc vốn chủ sở hữu. Nhưng khi họ ở một mình trong văn phòng, khi các nhà đầu tư đột ngột rút vốn, khi thành viên đáng tin cậy nhất trong nhóm nói, “Tôi xin lỗi, tôi không thể tiếp tục nữa” họ đã thất bại…
Điều quan trọng nhất cần học trong khởi nghiệp là cách hòa giải với linh hồn của chính mình. Nó có thể là, làm thế nào để thương lượng với tiếng nói bên trong nói rằng “Bạn không thể làm được” trong những đêm mất ngủ, làm thế nào để mỉm cười và nói với cha mẹ mà nhẹ nhàng rằng “Con vãn ổn”, làm sao để dằn lòng trước cảnh đứa con của mình nhìn thấy một đứa trẻ ăn que kem với ánh mắt thèm thuồng trong khi túi bạn không còn một cắc, và đến cuối tháng khi bạn không thể trả lương cho những người đồng hành trung thành.
Làm sao để nuốt trôi những lời “Thực ra, tôi suýt nữa không thể chịu đựng nổi” giữa tiếng leng keng của những chiếc ly tại một bữa tiệc ăn mừng. Sự cô đơn là điều bình thường đối với các doanh nhân. Những buổi giao lưu nhộn nhịp với đối tác hay những bữa tối sang trọng chỉ là lớp vỏ hào nhoáng che đậy nỗi lo lắng của ngày mai.
Sự trưởng thành thực sự thường diễn ra vào giữa đêm khuya khi bạn tắt điện thoại, gỡ bỏ mặt nạ và nhìn chằm chằm vào bức tường. Có một video đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tôi, với đoạn đối thoại: “Bạn có trưởng thành vào đêm bạn khóc buồn nhất không?“
“Không. Đó là đêm tôi kìm nén nước mắt, nuốt ngược nó vào tâm can” Đêm bạn không khóc chính là đêm bạn hòa giải với chính mình, quá trình trưởng thành thực sự. Quá trình này là con đường không thể tránh khỏi đối với mọi doanh nhân. Các doanh nhân luôn được yêu cầu phải “quyết đoán” và “nhanh nhẹn”, nhưng họ lại thường do dự, dễ tổn thương và tự nghi ngờ mới là bản chất thật của con người.
Tôi từng gặp một CEO thường đi dạo trong nghĩa trang trước khi đưa ra bất kỳ quyết định quan trọng nào. Ông ấy nói, “Trò chuyện với những người đã khuất khiến tôi nhận ra cuộc sống nàyquý giá đến nhường nào. Nhìn lại những nỗi lo lắng của bản thân, chúng dường như chẳng đáng kể.“
Cuối cùng, điều quan trọng nhất cần học trong khởi nghiệp không phải là “phương pháp luận” mà là “cách sống”, sống trên sợi dây mong manh của hy vọng và tuyệt vọng, điều hướng giữa sự tán thưởng và la ó, tìm ra lý do để thử lại trong vô số khoảnh khắc bạn muốn bỏ cuộc.
Những điều này, không được dạy trong lớp học, không được viết trong sách vở, không được những người đi trước đề cập, mới là trí ước thực sự của một doanh nhân. Chúng chảy ngầm như một dòng sông ẩn, và chỉ khi bạn rơi xuống đáy, bạn mới nhận ra những cú ngã bạn đã trải qua, những nỗi uất ức bạn đã nuốt chửng, đã ăn sâu vào xương cốt bạn, cho bạn đôi cánh của sự kiên cường. Thành công thực sự không phải là chạy nhanh nhất, mà là chạy lâu nhất. Chúc mọi điều tốt đẹp.
Tôi là Dương – CEO của Owleye.
















