Đá quý xử lý nhiệt so với đá quý tự nhiên, đâu là sự khác biệt?

Đá quý xử lý nhiệt (còn gọi là nung hoặc đốt) là một trong những phương pháp xử lý đá quý nhằm đem lại cho viên đá vẻ đẹp bắt mắt hơn về màu sắc, độ lành sạch. Nhiều người không thích những viên đá quý đã qua xử lý mặc dù nó vẫn hoàn toàn là tự nhiên.

Để định giá một viên đá quý nó khá phức tạp, đầu tiên người bán sẽ định giá dựa trên loại đá. Lấy ví dụ như đá Ruby, Sapphire luôn có giá cao hơn Spinel hay Granet.

Thứ hai đó là màu sắc, màu sắc viên Ruby có màu đỏ rực, nước 1 hoặc màu cao cấp là máu bồ câu bao giờ cũng đắt đỏ hơn những viên Ruby có màu hồng, cháo, hoặc có điểm pha trộn đỏ/ hồng. Hay như những viên Sapphire màu Coban thuần khiết tự nhiên bao giờ cũng đắt hơn các màu khác.

Thứ 3 chúng ta hãy xét tiếp đến độ lành sạch, một viên đá hoàn toàn tự nhiên với độ trong suốt tốt, không cước không rạn, được cắt mài tốt sẽ có giá cực kì cao, đặc biệt là đối với những viên đá được cắt Facet. Thứ 4 đó là trọng lượng và kích thước, tất nhiên càng to, càng nặng thì giá lại càng cao.

Và một vài yếu tố phụ như màu hiếm, yếu tố định giá mặc cả giữa người mua và người bán. Tìm được đúng viên đá sinh mệnh mà mình thích, nhìn đã cảm thấy nó có năng lượng, thu hút ánh mắt tâm hồn ngay từ cái nhìn đầu tiên thì giá có cao cũng sẽ mua. Bởi nếu không mua ngay có khi ngày mai nó không còn.

Trong lĩnh vực đá quý có khá nhiều phưng pháp để xử lý nhằm gia tăng chất lượng của đá trong đó không thể không kể tới một phương pháp đó là “đốt đá/ nung đá” hay quen thuộc hơn với mọi người qua thuật ngữ xử lý nhiệt. Những loại đá thường được xử lý nhiệt có thể kể tên như: Ruby, Sapphire…

Đá quý được hình thành trong môi trường địa chất tự nhiên phức tạp, do đó, những viên đá quý hoàn hảo thực sự rất hiếm. Điều này đặc biệt đúng với hồng ngọc. Hồng ngọc có màu sắc, độ trong suốt kém hoặc nhiều tạp chất thường được xử lý nhiệt, trám thủy tinh chì, trám hữu cơ hoặc xử lý khuếch tán berili để cải thiện màu sắc và độ trong suốt (các phương pháp xử lý nhân tạo phổ biến đối với hồng ngọc).

Khi chúng ta thảo luận về các phương pháp xử lý tăng cường, chúng ta chủ yếu thảo luận về độ ổn định và độ hiếm của đá quý. Độ ổn định của đá quý là gì? Độ ổn định đề cập đến đặc tính của đá quý giữ được các đặc tính vật lý và hóa học ban đầu của nó trong quá trình sử dụng hàng ngày trong thời gian dài.

Một số phương pháp xử lý có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của đá quý. Một viên đá quý đạt được màu sắc đẹp mà không cần xử lý là rất hiếm. Một viên hồng ngọc đạt được màu sắc và độ trong suốt đẹp thông qua xử lý tăng cường, mặc dù có vẻ đẹp tương tự như hồng ngọc tự nhiên, nhưng vẫn khác biệt đáng kể về độ ổn định và độ hiếm.

Đá quý hoàn toàn tự nhiên so với đá quý xử lý nhiệt.

Đá quý chưa nung – đúng như tên gọi, đây là những loại đá quý tự nhiên chưa trải qua bất kỳ quá trình xử lý hay cải tiến nào bởi con người. Những loại đá quý này được hình thành trong tự nhiên, và màu sắc, độ trong suốt, độ tinh khiết và các đặc tính khác của chúng đều tự nhiên và không bị tác động để thay đổi.

Đá quý nung – Đá quý đã trải qua quá trình xử lý nhiệt. Trong quá trình nung, vẻ ngoài và các đặc tính của đá quý có thể được cải thiện, ví dụ, màu sắc có thể trở nên rực rỡ hơn và độ trong suốt có thể cao hơn.

Vậy sự khác nhau đặc trưng giữa một viên đá quý đã qua xử lý nhiệt và một viên đá quý hoàn toàn tự nhiên là gì…

• Kết cấu khác nhau: Hồng ngọc chưa nung chỉ trải qua quá trình cắt vật lý, dẫn đến kết cấu cứng hơn. Mặt khác, hồng ngọc nung nóng đã trải qua quá trình nung ở nhiệt độ cao, làm hỏng cấu trúc bên trong của chúng, khiến hồng ngọc giòn hơn.
• Màu sắc khác nhau: Sau khi xử lý nhiệt, màu sắc của đá quý trở nên sáng hơn và đều hơn. So với đá quý nung nóng, màu sắc của đá quý chưa nung nóng có xu hướng xỉn màu hơn một chút.
• Độ tinh khiết khác nhau: Đá quý nung nóng trải qua quá trình tinh chế đáng kể, dẫn đến các tạp chất gần như vô hình. Mặt khác, đá quý tự nhiên thường có một số khuyết điểm.

Sự khác biệt giữa đá quý nung nóng và chưa nung nóng không thể nhìn thấy bằng mắt thường và chỉ có thể kiếm chứng thông qua giấy kiểm định đá quý đến từ những cơ sở uy tín nhất. Và Mr Dương cũng khuyên bạn nên hỏi rõ người bán khi mua đá quý từ họ. Tất nhiên, sự trung thực không phải lúc nào cũng sẵn sàng.

Một số phương pháp xử lý đá quý phổ biến.

Chúng tôi vẫn thường gọi việc xử lý đá quý bằng một số thuật ngữ như: phẫu thuật thẩm mỹ đá, chỉnh hình đá. Thực tế, nhiều viên đá trên thị trường hiện nay đều đã được xử lý thông qua một số phương pháp.

Hầu hết tất cả mọi người đều nghĩ rằng đá quý xử lý nhiệt là đá quý nhân tạo, đây là một khái niệm sai lệch. Việc xử lý một viên đá quý tự nhiên nhằm giúp nó đẹp hơn vẫn giữ nguyên được “thể trạng và nguồn gốc” của đá.

Tất nhiên, những viên đá có màu sắc đẹp, nước đá tốt và lành sạch mà không qua xử lý bao giờ cũng cực kì đắt đỏ. Nhiều người chưa tiếp xúc với đá quý có thể nghĩ rằng nó có giá vào triệu cho tới vài chục triêu. Nhưng thực tế một viên đá quý thiên nhiên đẹp có giá vài tỷ là chuyện hết sức bình thường.

Khi chúng tôi lên núi mua đá thô, mỗi viên đá sẽ như một ván bài cược. Bởi khi nhìn cảm quan và đánh giá đá thô nó rất khó khăn với việc xác định chính xác màu sắc sau khi mài, độ lành sạch thực tế.

Chỉ cho đến khi chế tác, mài rũa mới biết chính xác được rằng chất lượng thực tế ra sao. Và để viên đá quý được đẹp hơn nhiều nhà bán hàng sẽ xử lý viên đá đó, và tất nhiên khi xử lý nó sẽ đẹp hơn và có giá hơn.

Một số phương pháp “phẫu thuật thẩm mỹ” mang lại vẻ đẹp thẩm mỹ và lâu dài, được chấp nhận rộng rãi, chúng được gọi một cách chuyên nghiệp là “nâng cấp”. Tuy nhiên, một số phương pháp khác không được đón nhận nồng nhiệt và được gọi là “điều trị”. Vậy, loại đá quý nào dễ bị “phẫu thuật thẩm mỹ”? Và kết quả là gì? Hãy cùng xem xét…

Xử lý nhiệt (Nung đá): trong thuật ngữ khoa học là xử lý nhiệt, bao gồm việc đặt đá quý vào một thiết bị gia nhiệt được kiểm soát. Bằng cách kiểm soát nhiệt độ và điều kiện gia nhiệt để mô phỏng môi trường sâu bên trong tự nhiên, đá quý trải qua quá trình xử lý nhiệt, cuối cùng mang lại sự cải thiện ổn định và lâu dài về màu sắc, độ trong suốt và độ tinh khiết, từ đó nâng cao giá trị thẩm mỹ và thương mại của nó.

Xử lý trám (Tiêm dầu, Tiêm nhựa): Phương pháp này sử dụng thủy tinh chì, nhựa, sáp hoặc dầu để trám các vết nứt tiếp xúc với bề mặt, che đi các khuyết điểm, cải thiện vẻ ngoài, độ trong và độ ổn định của đá quý hoặc trong trường hợp cực đoan, có thể tăng nhẹ trọng lượng của đá quý.

Vật liệu trám có thể ở dạng rắn (thủy tinh) hoặc dạng lỏng (dầu). Các phương pháp xử lý trám được tìm thấy trong các loại đá quý như ngọc lục bảo, hồng ngọc, sapphire, spinel, aquamarine và tourmaline. Hiện tại, trám không được chấp nhận rộng rãi trên thị trường và yêu cầu phải công khai nghiêm ngặt trong các giao dịch.

Xử lý khuếch tán: Xử lý khuếch tán là phương pháp tạo màu hoặc tạo ra các hiện tượng quang học trên bề mặt đá quý bằng cách nung nóng đá quý, khiến các ion màu của chất tạo màu khuếch tán.

Nguyên lý của xử lý khuếch tán bề mặt là cho phép các thành phần tạo màu từ từ thấm vào bề mặt đá quý, tạo ra một lớp màu rất mỏng. Mặc dù màu chỉ mỏng nhưng độ bền của nó rất tốt. Màu sắc sẽ bền lâu trừ khi được đánh bóng lại.

Xử lý chiếu xạ: Xử lý chiếu xạ bao gồm việc tiếp xúc đá quý với nguồn bức xạ nhân tạo để thay đổi màu sắc. Đôi khi, xử lý chiếu xạ được kết hợp với xử lý nhiệt để thay đổi màu sắc của đá quý.

Hiện nay, các loại đá quý phổ biến nhất trên thị trường được xử lý chiếu xạ để cải thiện màu sắc bao gồm topaz, sapphire, morganite và kim cương. Aquamarine đôi khi cũng được chiếu xạ để cải thiện màu sắc, nhưng ít phổ biến hơn.

Nhìn chung, Đá quý được hình thành trong môi trường địa chất tự nhiên phức tạp, do đó, những viên đá quý hoàn hảo thực sự rất hiếm, và rất có thể nó đã được xử lý khi thành phẩm. Ngoài xử lý nhiệt thì các phương pháp khác dễ gây hại cho người dùng vì trong quá trình sử dụng viên đá sẽ lộ dần ra khuyết điểm. Vậy nên, khi tìm kiếm một viên đá quý bổ trợ cho sinh mệnh của mình người dùng nên cẩn trọng.